Page 11 - Demo
P. 11
#tarih 009ve %u00e7evresindeki %u00fclkelerde yap%u0131lan kaz%u0131lar bunu kan%u0131tl%u0131yor. G%u00f6beklitepe%u2019yi farkl%u0131 k%u0131lan ise sadece insanl%u0131%u011f%u0131n temel ya%u015fama ve bar%u0131nma al%u0131%u015fkanl%u0131klar%u0131n%u0131n de%u011fi%u015fmi%u015f olmas%u0131 de%u011fil; insan beyninde de bir evrimin ya%u015fanm%u0131%u015f olmas%u0131, bunu bize oradaki yap%u0131lar ve bulunan objeler s%u00f6yl%u00fcyor. G%u00f6beklitepe%u2019de Neolitik insan%u0131n uzaklardan ta%u015f%u0131y%u0131p yonttu%u011fu T %u015feklindeki monolitik ta%u015flar ve dikili ta%u015flardaki kabartmalardan yola %u00e7%u0131karak G%u00f6beklitepe%u2019yi in%u015fa eden insanlarda bir metafizik g%u00f6r%u00fc%u015f olu%u015ftu%u011funu ve d%u00fcnyaya bak%u0131%u015flar%u0131nda b%u00fcy%u00fck atlay%u0131%u015f%u0131n ya%u015fand%u0131%u011f%u0131n%u0131 varsayabiliyoruz. Yani bir d%u00fc%u015f%u00fcnce evriminden bahsetmek m%u00fcmk%u00fcn. Son birka%u00e7 y%u0131ld%u0131r %u00f6zellikle G%u00f6beklitepe ve 40-50 km %u00e7evresinde ke%u015ffedilen di%u011fer %u201cg%u00f6beklitepe%u2019de neolitik insan%u0131n uzaklardan ta%u015f%u0131y%u0131p yonttu%u011fu t %u015feklindeki monolitik ta%u015flar ve dikili ta%u015flardaki kabartmalardan yola %u00e7%u0131karak g%u00f6beklitepe%u2019yi in%u015fa eden insanlarda bir metafizik g%u00f6r%u00fc%u015f olu%u015ftu%u011funu ve d%u00fcnyaya bak%u0131%u015flar%u0131nda b%u00fcy%u00fck atlay%u0131%u015f%u0131n ya%u015fand%u0131%u011f%u0131n%u0131 varsayabiliyoruz.%u201dh%u00f6y%u00fckler sayesinde san%u0131lan%u0131n aksine Neolitik insanlar%u0131n %u00e7ok daha kompleks bir zihniyete sahip olduklar%u0131n%u0131, b%u00fcy%u00fck ihtimalle ilk rit%u00fcelistik %u015f%u00f6lenlerin ve ziyafetlerin, kurban verme ve g%u00f6ksel cenaze anlay%u0131%u015f%u0131n%u0131n buralarda ba%u015flad%u0131%u011f%u0131n%u0131 %u00f6ne s%u00fcrmek m%u00fcmk%u00fcn. G%u00f6beklitepe%u2019yi Kazan Klaus Schmidt%u2019in Teorisi1994 y%u0131l%u0131ndan itibaren Heidelberg %u00dcniversitesi b%u00fcnyesinde G%u00f6beklitepe%u2019yi kazan Klaus Schmidt, ortaya %u00e7%u0131kartt%u0131%u011f%u0131 hayvan kabartmal%u0131 ta%u015flar%u0131n din%u00ee bir sembol olabilece%u011fini iddia etmi%u015fti. Onun teorisine g%u00f6re bu dev ta%u015flar%u0131 mevsimsel olarak buraya gelen farkl%u0131 topluluklar in%u015fa etmi%u015f, ta%u015flar%u0131n %u00fczerindeki kimi hayvanlar%u0131n bu farkl%u0131 kabile ya da topluluklar%u0131 sembolize edebilece%u011fini yazm%u0131%u015ft%u0131. Ona g%u00f6re G%u00f6beklitepe d%u00fcnyan%u0131n en eski tap%u0131na%u011f%u0131yd%u0131, o y%u00fczden de kaleme ald%u0131%u011f%u0131 kitap G%u00f6bekli Tepe: En Eski Tap%u0131na%u011f%u0131 Yapanlar%u2019da bizlere her hayvan%u0131n farkl%u0131 bir halk%u0131 temsil etti%u011fini s%u00f6ylemi%u015fti. %u00d6rne%u011fin A yap%u0131s%u0131nda %u00f6ne %u00e7%u0131kan y%u0131lan fig%u00fcrleri, B%u2019deki tilki, C yap%u0131s%u0131ndaki domuz tasvirleri, D%u2019deki turna gibi ku%u015f fig%u00fcrleri o b%u00f6lgeye periyodik olarak gelen belirli insan gruplar%u0131n%u0131n simgesi, bir nevi klanlar%u0131n hayvan totemi olabilece%u011fini d%u00fc%u015f%u00fcn%u00fcyordu. Fakat Schmidt%u2019in vefat%u0131ndan sonra Alman Arkeoloji Enstit%u00fcs%u00fc ile beraber kaz%u0131lara devam eden Prof. Dr. Necmi Karul y%u00f6netimindeki ekip, an%u0131tsal yap%u0131lar%u0131n birka%u00e7 metre alt%u0131nda sabit yerle%u015fim alanlar%u0131 oldu%u011funu tespit edince Schmidt%u2019in teorisi sekteye u%u011frad%u0131. Bu ke%u015fiflerin %u0131%u015f%u0131%u011f%u0131nda G%u00f6beklitepe%u2019nin salt bir tap%u0131nak merkezi de%u011fil insanlar%u0131n ya%u015fad%u0131%u011f%u0131 bir yer oldu%u011funa inan%u0131l%u0131yor son y%u0131llarda. Bu teoriyi destekleyecek %u015feyler aras%u0131nda bira yap%u0131m%u0131 ve yulaf lapas%u0131 yapmak i%u00e7in kullan%u0131lan binlerce %u00f6%u011f%u00fctme aletinden tepede tespit edilen b%u00fcy%u00fck bir su sarn%u0131c%u0131na kadar pek %u00e7ok bulgu var.2 Ortaya %u00e7%u0131kart%u0131lan basit ara%u00e7 gere%u00e7lerden G%u00f6beklitepe%u2019deki kaz%u0131lar bize 11500 y%u0131l %u00f6nce orada bir k%u00fclt merkezi in%u015fa etmi%u015f toplulu%u011fun oldu%u011funu g%u00f6steriyor.UNESCO D%u00fcnya Miras%u0131 Listesi%u2019nde yer alan G%u00f6beklitepe%u2019yi yapt%u0131%u011f%u0131 %u00e7al%u0131%u015fmalarla g%u00fcn y%u00fcz%u00fcne %u00e7%u0131karan Prof. Dr. Klaus Schmidt (1953-2014).